Wybierasz panel 3D, trafiasz na wzór, który ci się podoba, i nagle masz cztery pozycje o niemal identycznej nazwie. Jedna bez dopisku, druga z liczbą 2600, trzecia ze słowem Flex, a obok podobny wzór z symbolem zaczynającym się od WX. Wszystkie leżą w tej samej kategorii panele ścienne 3D, boazerie i narożniki i na zdjęciach wyglądają tak samo. Pytanie brzmi: czym się różnią i za co dopłacasz.

Odpowiedź nie jest estetyczna, tylko wymiarowa i montażowa. Poniżej rozkładamy system nazewnictwa Orac na czynniki pierwsze i pokazujemy, ile każda wersja zmienia w liczbie sztuk, w cięciu i w cenie za metr kwadratowy. Wszystkie parametry pochodzą wprost z kart produktów.

Najkrótsza odpowiedź: którą wersję panelu Orac kupić

• Wersja standard (na przykład W109 albo W114) to arkusz o długości 200 cm. Wybierz ją, jeżeli kryjesz fragment ściany, pas nad łóżkiem, ścianę niższą niż 200 cm albo planujesz montaż poziomy.
• Wersja z dopiskiem 2600 (W109-2600, W114-2600) to ten sam wzór na arkuszu 260 cm. Wybierz ją, jeżeli kryjesz ścianę od podłogi do sufitu w typowym mieszkaniu, bo jeden arkusz przechodzi całą wysokość bez poprzecznego łączenia.
• Wersja Flex (W109Flex, W110flex) to panel gięty. Wybierz ją tylko tam, gdzie ściana jest zaokrąglona: łuk, kolumna, półkolumna, owalna wnęka. Na prostej ścianie dopłacasz za cechę, której nie wykorzystasz.
• Linia WX (WX205, WX210, WX211) to tańsze panele o zbliżonych wymiarach, ale wykonane z innego materiału niż seria W. Wybierz ją, jeżeli liczy się budżet na metr kwadratowy, a nie konkretny rysunek profilu z serii W.

To wybór wersji, nie wzoru. Sam rysunek profilu, czyli decyzja między Valley, Hill czy W114, to osobny temat, który omawiamy w poradniku o tym, jak wybrać i zamontować panele ścienne 3D. Tutaj zakładamy, że wzór już masz wybrany i zostało ci pytanie o wersję.

Jak czytać nazwę panelu Orac

Nazwa panelu Orac składa się z kilku członów i każdy niesie inną informację. Kiedy raz je rozdzielisz, katalog przestaje wyglądać na przypadkowy.

Litera na początku mówi o rodzinie produktowej. W to panele ścienne serii W, WX to osobna linia, a D to starsze oznaczenie paneli i elementów boazeryjnych. Litera nie mówi o wielkości ani o cenie.

Liczba to konkretny wzór, czyli rysunek profilu. W109 ma inny rysunek niż W114, a WX210 inny niż WX211. To ona decyduje o wyglądzie ściany.

Dopisek po myślniku, czyli 2600, to długość arkusza w milimetrach, a więc 260 cm. Żadnej informacji o jakości ani o wykończeniu, tylko o formacie.

Słowo Flex na końcu oznacza wersję giętą tego samego rysunku. Karta podaje to wprost w polu właściwości, gdzie pojawia się słowo „gięta".

Ten sam mechanizm występuje u innych producentów sztukaterii, tylko z innymi literami. Kiedy raz nauczysz się rozdzielać rodzinę, wzór, format i wersję, przestajesz porównywać produkty po zdjęciu, a zaczynasz po tabeli parametrów.

Wersja standard, czyli arkusz 200 cm

Wersja bez dopisku to format podstawowy. Karta panelu W109 Valley podaje długość 200 cm, wysokość 25 cm i grubość 1,3 cm. Materiał to PUROTOUCH, kolekcja Luxxus, powłoka podkładowa, a właściwości obejmują odporność na wilgoć i uderzenia. Jedna sztuka daje więc pół metra kwadratowego powierzchni.

Karta panelu W114 podaje ten sam format, czyli 200 na 25 cm, ale grubość 1,5 cm. To pierwsza rzecz do sprawdzenia przed zamówieniem: w obrębie jednej serii grubość bywa różna, a decyduje o głębi cienia i o tym, jak panel zachowa się przy narożniku i ościeżnicy.

Dopisek 2600, czyli ten sam wzór na arkuszu 260 cm

Karta panelu W109-2600 Valley podaje długość 260 cm, wysokość 25 cm i grubość 1,3 cm, materiał PUROTOUCH i tę samą powłokę podkładową. Poza długością wszystko zgadza się z wersją 200 cm. Analogicznie W114-2600 to 260 cm długości, 25 cm szerokości i 1,5 cm grubości, czyli dokładnie parametry W114 przeniesione na dłuższy arkusz.

Ten format nie powstał przypadkiem. Typowa wysokość pomieszczenia w polskim budownictwie mieszkaniowym mieści się między 250 a 270 cm. Arkusz 260 cm przy montażu pionowym przechodzi taką ścianę w jednym kawałku albo wymaga jednego docięcia, ale nigdy nie zmusza do łączenia dwóch odcinków w połowie wysokości.

Jedna sztuka wersji 2600 daje 0,65 m kwadratowego zamiast 0,50 m kwadratowego. To trzydzieści procent powierzchni więcej z jednego opakowania, a więc mniej sztuk do zamówienia, mniej sztuk do rozpakowania i mniej sztuk do przyklejenia.

Ile sztuk na ścianę: standard kontra 2600

Policzmy na konkretnej ścianie: szerokość 400 cm, wysokość 260 cm, czyli 10,4 metra kwadratowego do pokrycia. Panele montujemy pionowo, bo tak układa się je najczęściej i tak wygląda naturalnie przy panelach o rysunku podłużnym.

Wersja 200 cm. Szerokość panelu to 25 cm, więc ściana 400 cm dzieli się dokładnie na 16 pasów. Każdy pas ma 260 cm wysokości, a arkusz ma 200 cm, więc do każdego pasa brakuje 60 cm. Z jednego dodatkowego arkusza wykroisz trzy takie uzupełnienia, czyli na 16 pasów potrzebujesz sześciu arkuszy na docinki. Razem 22 sztuki i 11 metrów kwadratowych materiału na ścianę o powierzchni 10,4 metra kwadratowego.

Wersja 2600. Te same 16 pasów, każdy pokryty jednym arkuszem przyciętym do 260 cm. Razem 16 sztuk i dokładnie 10,4 metra kwadratowego materiału.

Sześć sztuk mniej to najmniej ważna część tego rachunku. Prawdziwa różnica to szesnaście poprzecznych łączeń, które w wersji 200 cm trzeba wypełnić, przeszlifować i zamalować, a w wersji 2600 w ogóle nie powstają. Przy panelu z podłużnym rysunkiem żłobień takie łączenie przecina wzór w poprzek, więc jest trudniejsze do ukrycia niż szew na gładkiej powierzchni.

Szerokość 25 czy 25,5 cm, czyli druga liczba, która zmienia rachunek

Przy porównywaniu wersji łatwo skupić się wyłącznie na długości i przeoczyć szerokość. A ta różni się między liniami. Karty W109, W114, W109-2600, W114-2600 i WX205 podają 25 cm, natomiast karty WX210 i WX211 podają 25,5 cm.

Pół centymetra brzmi jak szczegół bez znaczenia, dopóki nie podzielisz przez nie ściany. Przy szerokości 400 cm panel 25 cm daje równo 16 pasów i zero docinania wzdłuż. Panel 25,5 cm daje 15 pełnych pasów i 17,5 cm pozostałości, czyli szesnasty pas trzeba rozciąć wzdłuż. Cięcie wzdłużne przez trójwymiarowy profil jest trudniejsze niż cięcie w poprzek, bo prowadzisz piłę równolegle do żłobień i każde odchylenie widać na całej wysokości ściany.

To nie dyskwalifikuje szerszych paneli. Oznacza tylko, że rozplanowanie zaczyna się od pomiaru ściany, a nie od wyboru modelu. Ściana o szerokości 408 cm dzieli się prawie równo przez 25,5 cm, a przez 25 cm już nie. Zmierz, podziel, dopiero potem wybieraj wersję.

Cięcie i odpad: gdzie naprawdę znika różnica

Odpad powstaje w trzech miejscach i tylko jedno z nich zależy od wersji.

Pierwsze to docięcie na wysokość. W wersji 200 cm przy ścianie 260 cm odpadu prawie nie ma, bo z arkusza na docinki wykorzystujesz 180 z 200 cm. W wersji 2600 przy ścianie 250 cm odcinasz 10 cm z każdego arkusza, czyli około czterech procent materiału, a przy ścianie 260 cm nie tracisz nic.

Drugie to docięcie na szerokość, opisane wyżej. Tu decyduje szerokość panelu i szerokość ściany, nie wersja długościowa.

Trzecie to błędy cięcia i tu wersja 2600 jest mniej wybaczająca: pomyłka kosztuje więcej materiału, a dłuższy arkusz trudniej ustabilizować na kozłach. Jeżeli tniesz pierwszy raz, zacznij od pasa w najmniej eksponowanym miejscu ściany.

Zasady cięcia są te same co przy listwach: drobne zęby, podparcie na całej długości i cięcie od strony licowej. Wykończenie zaokrągleń omawiamy szerzej w poradniku o listwach i sztukaterii giętej.

Cena za metr kwadratowy, czyli jedyne uczciwe porównanie

Porównywanie cen sztuka do sztuki nie ma tu sensu, bo sztuki mają różną powierzchnię. Jedyna liczba, która pozwala porównać wersje uczciwie, to cena za metr kwadratowy. Liczy się ją w jednym działaniu.

Powierzchnia arkusza to długość razy szerokość, obie w metrach. Wersja 200 cm o szerokości 25 cm daje 0,50 m kwadratowego, wersja 2600 o tej samej szerokości 0,65, a panel 200 na 25,5 cm 0,51. Podziel aktualną cenę z karty przez tę liczbę i masz cenę metra kwadratowego.

Zrób to dla obu wersji tego samego wzoru, a zobaczysz rzecz, która rozstrzyga cały dylemat: w rodzinach W109 i W114 wersja 2600 wychodzi praktycznie po tyle samo za metr kwadratowy co wersja 200 cm. Dopisek 2600 nie jest więc wariantem droższym, tylko większym opakowaniem tego samego towaru, a łączenie mniej na pas dostajesz przy okazji.

Z wersją Flex jest odwrotnie i o tym poniżej. Ceny sprawdzaj zawsze na kartach produktów, bo tylko tam są aktualne.

Wersja Flex: panel gięty do łuków i kolumn

Karta panelu W109Flex podaje długość 200 cm, wysokość 25 cm i grubość 1,3 cm, czyli dokładnie te same wymiary co wersja prosta W109. Materiał również ten sam, PUROTOUCH, i ta sama kolekcja Luxxus. Różnica jest w polu właściwości: zamiast „odporne na wilgoć i uderzenia" karta podaje „gięta, odporna na wilgoć i uderzenia".

Opis karty precyzuje przeznaczenie: wersja gięta służy do wykończenia łuków, kolumn i półkolumn. To cała funkcja, za którą dopłacasz. Panel prosty w takim miejscu pęknie albo odstanie od podłoża, bo materiał będzie pracował, żeby wrócić do płaskiej formy.

Drugi model gięty w tej kategorii to W110flex, również 200 na 25 cm, ale o grubości 1,6 cm. Grubszy profil daje głębszy cień, ale mocniej stawia opór przy gięciu na małym promieniu.

Karty nie podają minimalnego promienia gięcia, a my nie zgadujemy liczby, której w nich nie ma. Jeżeli twój łuk jest ciasny, napisz do nas z konkretnym promieniem przed zamówieniem, zamiast kupować w ciemno.

Flex ma inną powłokę niż wersja prosta

Tę różnicę łatwo przeoczyć, a zmienia zakres prac. W polu powłoki karty W109 i W109-2600 podają „podkład", a karty W109Flex i W110flex „do pokrycia podkładem i farbą". Innymi słowy: wersja prosta przyjeżdża zagruntowana i po montażu wystarczy ją pomalować, a wersja gięta wymaga najpierw podkładu. To dodatkowy etap, materiał i czas schnięcia, których nie widać w cenie panelu.

Doliczaj ten etap do harmonogramu, zwłaszcza jeżeli mieszasz na jednej ścianie panele proste i gięte. Łatwo wtedy o sytuację, w której malujesz całość, a jeden fragment nie ma jeszcze podkładu. Efekt to inna chłonność farby i inny połysk na sąsiadujących elementach. Wszystkie panele Orac z tej kategorii maluje się farbami bez rozpuszczalników, karty wskazują akrylowe, lateksowe i silikonowe.

Kiedy dopłata za Flex ma sens, a kiedy to strata pieniędzy

Wersja gięta kosztuje wyraźnie więcej za metr kwadratowy niż wersja prosta tego samego wzoru. To nie jest dopłata rzędu kilkunastu procent, tylko wielokrotność. Przelicz sobie oba warianty według wzoru z poprzedniej sekcji, a zobaczysz skalę.

Dopłata ma sens, gdy:

• kryjesz kolumnę albo półkolumnę i chcesz, żeby panel objął ją bez łamania profilu na segmenty,
• ściana ma łuk, na przykład zaokrąglone przejście między pomieszczeniami albo owalną wnękę,
• wzór ma przechodzić z płaskiej ściany na zaokrąglenie bez przerwy, bo na tym opiera się cały projekt,
• zaokrąglenie jest widoczne od wejścia, czyli w miejscu, na które patrzy się najdłużej.

Dopłata jest stratą, gdy:

• ściana jest prosta, choćby lekko falowała po tynkowaniu, bo z nierównościami tynku radzi sobie klej, a nie giętkość panelu,
• zaokrąglenie jest tak małe, że i tak wypada w miejscu zasłoniętym meblem,
• kupujesz wersję giętą „na zapas", bo za tę uniwersalność płacisz na całej powierzchni, także na prostej ścianie,
• zaokrąglenie da się obejść, kończąc panelowanie przed łukiem i wprowadzając tam inny detal.

Praktyczne podejście: kup wersję giętą wyłącznie na metry zaokrąglone, a resztę ściany zrób wersją prostą tego samego wzoru. Rysunek profilu jest identyczny, więc po pomalowaniu przejście będzie niewidoczne.

Linia WX, czyli tańszy panel o tej samej szerokości

Obok serii W stoi w katalogu linia WX i to najczęstsze źródło pomyłek, bo panele wyglądają na zdjęciach bardzo podobnie. Karty rozstrzygają sprawę jednym polem: materiałem.

Karty WX205, WX210 i WX211 podają materiał Duropolimer, a karty W109, W114 i wersje 2600 podają PUROTOUCH. Pole kolekcji jest w obu przypadkach takie samo, więc o różnicy rozstrzyga materiał i cena.

Wymiary są zbliżone, ale nie identyczne. WX205 to 200 na 25 cm i 1,3 cm grubości, WX210 to 200 na 25,5 cm i 1,3 cm, a WX211 to 200 na 25,5 cm i 1,7 cm, czyli najgrubszy panel w tym zestawieniu. Wszystkie przyjeżdżają w podkładzie, mają wpisaną odporność na wilgoć i uderzenia oraz ten sam zalecany klej co seria W.

Za metr kwadratowy linia WX wychodzi wyraźnie taniej niż seria W przy podobnym formacie arkusza. Jeżeli twoim kryterium jest koszt pokrycia dużej powierzchni, sprawdź WX zanim zamówisz. Zastrzeżenie: w linii WX nie ma odpowiedników w formacie 2600, więc przy ścianie wyższej niż 200 cm wracasz do poprzecznych łączeń.

Tabela: wersje paneli Orac w liczbach z kart produktów

Ostatnia kolumna dotyczy pełnego pokrycia ściany 400 na 260 cm przy montażu pionowym, z docinkami na wysokość. To liczba do porównania wersji między sobą, nie zastępuje pomiaru twojej ściany.

D503 i D170, czyli panele spoza systemu W i WX

W tej samej kategorii są dwa produkty, które do systemu W i WX nie należą i których nie da się z nimi porównać wprost.

D503 to panel kwadratowy: karta podaje 55 cm wysokości, 55 cm szerokości i 1,7 cm grubości, materiał Duropolimer. Format kwadratowy rozplanowuje się inaczej niż pasy. Nie liczysz pasów na szerokość ściany, tylko siatkę modułów w poziomie i w pionie, więc nierówny podział widać w obu kierunkach naraz.

D170 ma zupełnie inne proporcje: 105 cm długości, 24,5 cm wysokości i 3,2 cm grubości, materiał poliuretan. Grubość 3,2 cm to ponad dwa razy więcej niż typowy panel serii W, więc mówimy o wyraźnie wystającym elemencie, a nie o płaskiej okładzinie. Karta wskazuje też inny zalecany klej, o czym niżej.

Jeżeli chcesz podziału ściany na pola, a nie ciągłego pokrycia pasami, zacznij od tych dwóch modeli i od poradnika o przeliczaniu paneli na ścianę, gdzie rozpisujemy liczenie siatki modułowej.

Montaż i zalecane kleje w każdej z wersji

Zalecany klej bierz zawsze z karty konkretnego produktu, bo w obrębie jednej kategorii bywa różny.

Karty W109, W109-2600, W109Flex, W110flex, W114, W114-2600, WX205, WX210, WX211 i D503 podają ten sam zestaw: klej montażowy FDP700 oraz FX400 na łączenia. Karta D170 podaje natomiast FDP500 oraz FX400 na łączenia. To realna różnica, a nie literówka, i warto ją sprawdzić na karcie przed dodaniem kleju do koszyka.

Producent rozdziela kleje według zadania. FDP500 to standardowy klej montażowy do wnętrz i podłoży porowatych, takich jak tynk czy cegła. FDP700 to mocniejszy klej polimerowy, rekomendowany przy cięższych profilach, na podłożach nieporowatych i w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności. FX400 to klej do łączeń, którym wypełnia się styki między odcinkami.

To dwa różne produkty o dwóch różnych zadaniach i pominięcie tego drugiego jest najczęstszym powodem, dla którego po malowaniu widać szwy. Pełne omówienie systemu znajdziesz w poradniku jaki klej do sztukaterii Orac Decor wybrać, a przegląd samych paneli tej marki w opracowaniu panele Orac Decor w wykończeniu wnętrz.

Zużycie kleju do łączeń rośnie wraz z liczbą styków, więc wersja 200 cm przy wysokiej ścianie zużyje go więcej niż wersja 2600. To kolejna pozycja, której nie widać w cenie panelu, a pojawia się w koszyku.

Jak policzyć zapotrzebowanie dla każdej wersji

Schemat jest ten sam dla wszystkich wersji i zajmuje pięć minut z kartką.

Krok 1. Zmierz ścianę w centymetrach, w trzech miejscach, bo ściany rzadko są prostokątne. Przyjmij największy wynik.

Krok 2. Podziel szerokość ściany przez szerokość panelu z karty (25 albo 25,5 cm) i zaokrąglij w górę. To liczba pasów.

Krok 3. Podziel wysokość ściany przez długość arkusza z karty i zaokrąglij w górę. Przy wersji 2600 i ścianie do 260 cm wyjdzie 1, przy wersji 200 cm i tej samej ścianie 2, ale drugi arkusz zużywasz tylko w 60 procentach.

Krok 4. Policz docinki. Jeżeli w kroku 3 wyszło 2, sprawdź, ile uzupełnień wykroisz z jednego arkusza: podziel długość arkusza przez brakującą wysokość. Przy brakujących 60 cm z arkusza 200 cm masz trzy uzupełnienia.

Krok 5. Zsumuj pasy pełne i arkusze na docinki, potem dodaj zapas. Przy panelach prostych wystarcza jeden arkusz na każdy zaczęty dziesiątek sztuk, przy giętych i przy pierwszym samodzielnym montażu dołóż więcej.

Ten sam schemat w wersji dla listew, z rozpisanymi narożnikami, opisujemy w poradniku o tym, jak obliczyć ilość listew do pokoju. Zmienia się tylko jednostka: tam metry bieżące, tu powierzchnia.

Najczęstsze błędy przy zamawianiu wersji panelu

1. Zamówienie wersji 200 cm do ściany 260 cm bez policzenia docinek. Powierzchnia ściany podzielona przez powierzchnię arkusza daje 21 sztuk, a realnie potrzebujesz 22. Rachunek z powierzchni nie uwzględnia tego, że resztek nie da się zszyć w jeden pas.

2. Kupienie wersji Flex na całą ścianę, bo „to ten sam wzór". Owszem, ten sam, ale płacisz wielokrotność za giętkość, której na 90 procentach powierzchni nie użyjesz. Do tego dokładasz sobie etap gruntowania.

3. Pomylenie W z WX. Symbole różnią się jedną literą, a materiał, cena i szerokość bywają inne. Sprawdź pole materiału na karcie, zanim uznasz, że to ten sam produkt w promocji.

4. Zamówienie kleju „takiego jak zwykle". Karta D170 wskazuje FDP500, a karty paneli z serii W wskazują FDP700. Klej dobiera się do produktu i do podłoża, nie do przyzwyczajenia.

5. Pominięcie kleju do łączeń. Bez FX400 styki między odcinkami zostają widoczne po malowaniu, a przy panelach z podłużnym rysunkiem wygląda to gorzej niż na gładkiej listwie.

6. Mieszanie wersji o różnej grubości na jednej ścianie. W109 ma 1,3 cm, W114 1,5 cm, a WX211 1,7 cm. Obok siebie dają uskok, który widać przy bocznym świetle nawet po pomalowaniu na jeden kolor.

7. Zamówienie arkuszy 260 cm bez sprawdzenia drogi transportu. Arkusz 260 cm musi wejść do klatki schodowej, windy i pomieszczenia. Przy ciasnym półpiętrze wersja 200 cm bywa jedyną, którą fizycznie wniesiesz.

Produkty do ściany z paneli 3D Orac

Potrzebujesz trzech rzeczy: paneli w wybranej wersji, kleju montażowego i kleju do łączeń. Panele proste w formacie 200 cm to W109 Valley i W114, a ich odpowiedniki na pełną wysokość to W109-2600 Valley i W114-2600.

Do zaokrągleń wybierz W109Flex albo grubszy W110flex. Jeżeli szukasz niższego kosztu metra kwadratowego, sprawdź linię WX, a do podziału ściany na pola zamiast pasów panele D503 i D170. Wszystkie znajdziesz w kartach niżej.

Kleje montażowe i kleje do łączeń wskazane na kartach tych produktów znajdziesz w kategorii kleje i akcesoria. Zamawiaj je razem z panelami, bo to one decydują o tym, czy ściana po malowaniu będzie wyglądała na jedną powierzchnię.

Co oznacza 2600 w nazwie panelu Orac?

2600 to długość arkusza w milimetrach, czyli 260 cm. Wzór, szerokość, grubość i materiał pozostają takie same jak w wersji bez dopisku: karta W109-2600 podaje 25 cm wysokości i 1,3 cm grubości, dokładnie tak jak karta W109. Dopisek nie oznacza innej jakości ani innej kolekcji, tylko dłuższy arkusz, który przy typowej wysokości mieszkania przechodzi ścianę bez poprzecznego łączenia.

Czy panel Flex można zamontować na prostej ścianie?

Technicznie tak, bo karta W109Flex podaje te same 200 na 25 cm i 1,3 cm grubości co wersja prosta. Ekonomicznie nie ma to sensu: za giętkość płacisz wielokrotność ceny wersji prostej, a karta wersji giętej wskazuje powłokę do pokrycia podkładem i farbą, czyli dokładasz sobie etap gruntowania. Rozsądne rozwiązanie to wersja gięta wyłącznie na metry zaokrąglone.

Czym różni się panel WX od panelu W?

Kartę rozstrzyga pole materiału: panele WX205, WX210 i WX211 mają wpisany Duropolimer, a panele W109, W114 i ich wersje 2600 mają PUROTOUCH. Różni się też szerokość, bo WX210 i WX211 mają 25,5 cm zamiast 25 cm, oraz cena za metr kwadratowy, wyraźnie niższa w linii WX. Zalecany klej jest w obu liniach ten sam. W linii WX nie ma natomiast odpowiedników w formacie 2600, więc przy ścianie wyższej niż 200 cm musisz uwzględnić poprzeczne łączenia.